Không chỉ là những nguyên liệu quen thuộc trong gian bếp Việt, tỏi và gừng còn được giới chuyên gia dinh dưỡng quốc tế đánh giá cao nhờ giá trị sức khỏe vượt trội. Tháng 3/2023, chuyên trang ẩm thực uy tín BBC Good Food đã công bố danh sách 20 thực phẩm tốt nhất thế giới. Bên cạnh các loại thực phẩm quen thuộc như cá béo, quả mọng hay rau xanh, tỏi và gừng – cũng góp mặt nhờ giá trị dinh dưỡng và lợi ích sức khỏe vượt trội.
1. Tỏi
Nhiều người không thích hoặc không ăn được tỏi vì sợ mùi hăng và khiến hơi thở có mùi. Tuy nhiên, bên cạnh vai trò là gia vị giúp món ăn thêm thơm ngon, hấp dẫn, tỏi còn mang lại nhiều lợi ích đáng kể đối với sức khỏe.
Tỏi tươi chứa một axit amin gọi là alliin. Khi được nghiền nát hoặc cắt lát, hợp chất này sẽ giải phóng enzym alliinase. Hai thành phần khi tương tác với nhau tạo thành allicin - một hoạt chất có khả năng kháng khuẩn mạnh. Chính vì vậy, tỏi thường được ví như một “loại kháng sinh tự nhiên”. Khi đi vào cơ thể, allicin không chỉ phát huy đặc tính chống oxy hóa, giúp hạn chế tổn thương tế bào và não bộ, mà còn hỗ trợ tiêu diệt vi khuẩn, giảm viêm và khử trùng hiệu quả.
Bên cạnh đó, tỏi còn được xem là thực phẩm hỗ trợ làm sạch gan. Việc nhai hoặc nghiền tỏi giúp hình thành allicin - hợp chất có khả năng tiêu diệt vi khuẩn có hại, đồng thời hỗ trợ quá trình giải độc và bảo vệ gan cũng như các cơ quan trong hệ tiêu hóa.
Ngoài ra, loại gia vị này còn kích thích các enzyme cần thiết, góp phần thúc đẩy cơ thể đào thải độc tố. Vì vậy, tỏi nên được kết hợp linh hoạt với các nguyên liệu khác để chế biến thành những món ăn vừa ngon miệng vừa bổ dưỡng trong thực đơn hằng ngày.
Một số nghiên cứu cũng cho thấy việc ăn tỏi sống không chỉ giúp bảo vệ gan trước một số độc tố mà còn hỗ trợ kiểm soát đường huyết hiệu quả. Các hợp chất chiết xuất từ tỏi như alliin, allicin hay diallyl disulfide đã được chứng minh có khả năng giảm tình trạng kháng insulin. Những năm gần đây, tỏi còn được ghi nhận có tác dụng hạ đường huyết tốt và có thể trở thành một lựa chọn hỗ trợ dinh dưỡng cho người mắc bệnh đái tháo đường.
2. Gừng
Gừng từ lâu đã được cộng đồng khoa học ghi nhận như một loại “kháng sinh tự nhiên”. Bên cạnh khả năng kháng khuẩn, một đánh giá công bố năm 2019 cũng nhấn mạnh rằng gừng sở hữu nhiều đặc tính sinh học quan trọng như chống oxy hóa, chống viêm và hỗ trợ chống đông máu.
Theo y học cổ truyền, gừng có vị cay nồng, tính ấm, thường được sử dụng để xua tan cảm lạnh, hỗ trợ tăng cường thể trạng, khử trùng và giảm viêm. Các nghiên cứu hiện đại cũng cho thấy những công dụng này có cơ sở khoa học. Một nghiên cứu năm 2022 chỉ ra rằng gừng có khả năng ức chế hiệu quả nhiều loại vi khuẩn, bao gồm Streptococcus mutans , Enterococcus faecalis , Staphylococcus và Lactobacillus .
Không chỉ vậy, một số nghiên cứu thực hiện trên bệnh nhân có nồng độ cholesterol máu cao cho thấy việc sử dụng gừng tươi mang lại kết quả tích cực, khi chỉ số cholesterol giảm rõ rệt. Đồng thời, lượng đường huyết của người tham gia nghiên cứu cũng được kiểm soát tốt hơn.
Ngoài các lợi ích trên, gừng còn phát huy tác dụng chống oxy hóa và chống viêm, từ đó hỗ trợ cải thiện các vấn đề liên quan đến gan, đặc biệt là tình trạng gan nhiễm mỡ không do rượu. Trong một nghiên cứu công bố năm 2022, 46 bệnh nhân mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) đã sử dụng 1,5 gram gừng mỗi ngày trong vòng 12 tuần và ghi nhận sự cải thiện rõ rệt các triệu chứng của bệnh.
(Tổng hợp)
