Một tờ kết quả khám sức khỏe với chỉ số ALT (men gan phản ánh tổn thương tế bào gan) tăng vọt lên 120 U/L đã khiến một người đàn ông ngoài 30 tuổi “toát mồ hôi lạnh”. Bác sĩ cảnh báo: nếu còn tiếp tục uống rượu, nguy cơ tiến triển thành xơ gan là hoàn toàn có thể xảy ra. Điều đáng nói, đây không còn là câu chuyện hiếm gặp ở người trung niên, mà đang dần trẻ hóa rõ rệt.
Sau thời điểm giao mùa, cơ thể dễ tích tụ “nhiệt” theo quan niệm Đông y, nhiều chuyên gia khuyến nghị nên chú ý hơn đến việc chăm sóc gan. Bên cạnh việc hạn chế rượu bia, ngủ đủ giấc và ăn uống lành mạnh, việc bổ sung các loại nước uống thảo mộc phù hợp cũng có thể hỗ trợ phần nào chức năng gan và cải thiện giấc ngủ.
Dưới đây là 3 loại đồ uống được nhắc đến nhiều trong các chia sẻ sức khỏe, với nguyên liệu dễ tìm, cách làm đơn giản.
Loại đầu tiên là trà kỷ tử - hoa cúc - táo đỏ .
Kỷ tử, hoa cúc trắng một vài quả táo đỏ được pha với nước nóng khoảng 80 độ C. Loại trà này có vị thanh nhẹ, hơi ngọt tự nhiên, thường được dùng để hỗ trợ giảm khô mắt, mỏi mắt - tình trạng phổ biến ở người làm việc nhiều với máy tính.
Một số tài liệu Đông y cho rằng hoa cúc và táo đỏ có tác dụng “thanh can minh mục” (làm mát gan, sáng mắt), tuy nhiên hiệu quả cụ thể vẫn phụ thuộc cơ địa từng người.
Loại thứ hai là nước bồ công anh kết hợp gừng và táo đỏ .
Bồ công anh từ lâu được sử dụng trong y học cổ truyền với mục đích hỗ trợ giải độc, lợi tiểu. Khi kết hợp với gừng tươi và một lát chanh, thức uống này có vị hơi cay ấm, giúp kích thích tiêu hóa. Một số người chia sẻ rằng sau thời gian sử dụng, tình trạng đắng miệng, đầy bụng sau khi thức khuya có thể cải thiện.
Tuy vậy, cần lưu ý bồ công anh có thể tương tác với một số thuốc, đặc biệt là thuốc chống đông máu như warfarin.
Loại thứ ba là trà hoa hồng - dâu tằm - vỏ cam khô (trần bì) .
Đây là thức uống thường được dùng vào buổi tối, với mục tiêu hỗ trợ thư giãn và cải thiện giấc ngủ. Dâu tằm giàu chất chống oxy hóa, trong khi trần bì được Đông y sử dụng để “an thần”. Khi uống trước giờ ngủ khoảng một tiếng, một số người cảm thấy dễ đi vào giấc ngủ hơn, giảm tình trạng thức khuya kéo dài.
Ngoài việc uống nước, một số thói quen khác cũng được khuyến nghị để hỗ trợ gan. Chẳng hạn, xoa bóp huyệt Thái Xung nằm ở mu bàn chân, giữa ngón cái và ngón thứ hai, được cho là giúp thư giãn, giảm căng thẳng theo quan niệm Đông y. Bên cạnh đó, chế độ ăn giàu rau xanh như bông cải xanh, kết hợp vận động nhẹ như đi bộ hoặc chạy bộ, cũng góp phần cải thiện chuyển hóa và giảm tích tụ mỡ ở gan.
Trên thực tế, gan là cơ quan “im lặng”, ít khi phát tín hiệu rõ ràng cho đến khi tổn thương đã tiến triển. Các vấn đề như gan nhiễm mỡ, men gan tăng cao thường được phát hiện tình cờ qua kiểm tra sức khỏe định kỳ. Vì vậy, việc duy trì lối sống lành mạnh vẫn là yếu tố cốt lõi, trong khi các loại nước thảo mộc chỉ nên xem là biện pháp hỗ trợ.
Các chuyên gia cũng lưu ý, không phải ai cũng phù hợp với tất cả các loại thảo dược. Người đang điều trị bệnh gan mạn tính, đang dùng thuốc hoặc có bệnh nền cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng. Việc tự ý kết hợp nhiều loại thảo mộc có thể gây tương tác không mong muốn.
Trong bối cảnh tỷ lệ người trẻ gặp vấn đề về gan ngày càng tăng, những thay đổi nhỏ như giảm rượu bia, ngủ sớm hơn, uống đủ nước và ăn uống cân đối có thể tạo ra khác biệt lớn về lâu dài. Gan không “kêu đau” như nhiều cơ quan khác, nhưng những gì nó âm thầm chịu đựng sẽ sớm phản ánh qua các chỉ số sức khỏe. Việc chăm sóc gan, vì thế, không nên đợi đến khi có cảnh báo từ bệnh viện mới bắt đầu.
