Không khó để bắt gặp những video triệu view giới thiệu các món ăn độc lạ: bánh trứng kiến, côn trùng chiên giòn, hải sản sống hay các món "thử thách vị giác" và sức khỏe - Ảnh: cắt từ màn hình
Liên tiếp một số trường hợp phải nhập viện sau khi ăn bánh có nguyên liệu là trứng kiến gai đen đã thu hút sự chú ý. Trước đó đã có nhiều ca ngộ độc do ăn các món "hot" trên mạng xã hội như ăn măng sống, ăn gỏi, cá, ốc, sâu xào măng chua...
Điều đáng nói là phần lớn những người gặp phản ứng không hề biết trước mình có cơ địa dị ứng. Khi tiếp xúc với một loại protein lạ, hệ miễn dịch có thể phản ứng quá mức, giải phóng hàng loạt chất trung gian gây viêm, dẫn đến các triệu chứng từ nhẹ đến nghiêm trọng.
Một yếu tố khiến nguy cơ tăng cao là tâm lý "ăn theo trend" trên mạng xã hội. Khi một món ăn trở nên phổ biến, người dùng thường có xu hướng tin rằng nó an toàn vì "ai cũng ăn". Tuy nhiên, phản ứng dị ứng mang tính cá thể, nghĩa là một món ăn có thể vô hại với người này nhưng lại nguy hiểm với người khác.
Dị ứng thực phẩm: Nguy cơ âm thầm nhưng có thể đe dọa tính mạng
Dị ứng thực phẩm không phải hiện tượng hiếm gặp, nhưng thường bị đánh giá thấp. Phản ứng có thể xuất hiện chỉ sau vài phút đến vài giờ sau khi ăn, với mức độ rất khác nhau.
Theo hướng dẫn của Sở Y tế Yên Bái, trong trứng kiến gai đen có những thành phần protein lạ như arginin, prolin, histidin… Điều này có thể khiến những người có cơ địa dị ứng khi ăn vào sẽ gặp các phản ứng dị ứng nghiêm trọng, nguy hiểm nhất là gây sốc phản vệ.
Nếu bạn là người thuộc trường hợp cơ thể bị dị ứng thì sau khi ăn trứng kiến cơ thể bạn sẽ xuất hiện các triệu chứng như mẩn đỏ trên da, ngứa ngáy, nổi mề đay, buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy..., nặng hơn thì người bệnh có thể cảm thấy khó thở, đánh trống ngực, chóng mặt hoặc lơ mơ, hôn mê, hạ huyết áp, nhịp tim nhanh, phù mạch, tím tái và ngất.
Bệnh có thể tiến triển nặng lên trong vòng vài phút đến vài giờ sau đó bệnh nhân có thể co giật và tử vong. Lý do dẫn đến tình huống này do kiến là loài côn trùng sống ở nhiều môi trường khác nhau, chẳng hạn như ở nơi ẩm thấp, rừng núi..., do đó kiến và trứng kiến có thể chứa rất nhiều ký sinh trùng, vi khuẩn có hại.
Khi ăn loại trứng kiến này, vô tình chúng ta tự đưa vào cơ thể mình nguồn vi khuẩn, ký sinh trùng có hại.
Ở mức độ nhẹ, người bệnh có thể bị ngứa, nổi mề đay, tê môi hoặc đau bụng. Tuy nhiên, trong trường hợp nặng, phản ứng có thể tiến triển thành sốc phản vệ, tình trạng tụt huyết áp, khó thở, suy hô hấp và có nguy cơ tử vong nếu không cấp cứu kịp thời.
Điểm nguy hiểm là không phải ai cũng biết mình có nguy cơ dị ứng. Nhiều người chỉ phát hiện khi lần đầu tiếp xúc với thực phẩm lạ. Một số trường hợp có dị ứng chéo, ví dụ người dị ứng hải sản có thể phản ứng với côn trùng hoặc các loại thực phẩm có cấu trúc protein tương tự.
Ngoài yếu tố cơ địa, cách chế biến và bảo quản cũng đóng vai trò quan trọng. Thực phẩm không đảm bảo vệ sinh, để lâu hoặc nấu chưa chín có thể gây ngộ độc hoặc làm tăng nguy cơ phản ứng bất lợi.
Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển, thông tin về ẩm thực lan truyền nhanh nhưng không phải lúc nào cũng đi kèm cảnh báo an toàn. Nhiều nội dung chỉ tập trung vào trải nghiệm, hương vị mà bỏ qua yếu tố sức khỏe, khiến người xem dễ chủ quan.
Sự lan tỏa nhanh chóng trên các nền tảng mạng xã hội khiến nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, sẵn sàng thử dù chưa từng ăn trước đó. Trong ảnh là món côn trùng chiên, cũng được đưa lên mạng và đã có nhiều người ngộ độc - Ảnh: cắt từ màn hình
Làm gì để "ăn thử" mà vẫn an toàn?
Trứng kiến và các món ăn nguồn gốc côn trùng là đặc sản và là món ăn quen thuộc của người dân ở một số vùng núi Đông và Tây Bắc. Tuy nhiên, món ăn này có thể gây nguy hiểm tới sức khỏe, nên mọi người cần chú ý và cẩn trọng khi dùng, đặc biệt một số nhóm:
- Những người có tiền sử dị ứng với thực phẩm như hải sản, sữa... thì không nên ăn trứng kiến. Nếu bạn muốn thưởng thức, hãy thử một lượng nhỏ và xem phản ứng của cơ thể sau đó. Nếu cảm thấy nổi mẩn, ngứa, buồn nôn thì nên ngừng ăn, nếu các triệu chứng nặng hơn nên đến bệnh viện để được cấp cứu.
- Không ăn trứng kiến khi đã bị ôi thiu, vì trong trứng kiến có chứa nhiều protein nên rất dễ bị hỏng, khi ăn có thể gây ngộ độc thực phẩm.
- Sơ chế sạch sẽ trứng kiến/thực phẩm lạ trước khi ăn để phòng tránh các loại vi khuẩn ký sinh xâm nhập vào cơ thể.
Nhìn chung, trứng kiến và các loại côn trùng vốn được người dân sử dụng nhiều năm không chứa độc tố nguy hiểm, nhưng gây ra các phản ứng dị ứng nghiêm trọng cho một số người. Do đó mọi người nên thận trọng khi ăn loại trứng này, đặc biệt không nên ăn với lượng quá nhiều trong thời gian ngắn.
Nếu trong vòng vài giờ xuất hiện các dấu hiệu như ngứa, phát ban, buồn nôn hoặc khó thở, cần ngừng ăn ngay và đến cơ sở y tế. Với những biểu hiện nghiêm trọng như khó thở, chóng mặt, tụt huyết áp, việc cấp cứu kịp thời là yếu tố quyết định.
