Theo thống kê của Sở Y tế, từ đợt tầm soát tại 60 phường, xã (ngày 5/4) tỷ lệ người dân có vấn đề sức khỏe lên tới gần 64%. Phần lớn các trường hợp được phát hiện đều ở giai đoạn sớm hoặc là bệnh mạn tính chưa được quản lý.
Ngày 17/4, trao đổi với phóng viên tại Lễ ra quân khám sức khỏe, khám sàng lọc cho người dân TPHCM năm 2026, ông Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho biết, kết quả được ghi nhận trong chiến dịch khám tầm soát quy mô lớn nhân Ngày Sức khỏe toàn dân. Tỷ lệ người mắc bệnh khi đi khám không ngoài dự đoán của ngành y tế.
Người dân TPHCM được khám sàng lọc miễn phí vào sáng 17/4
Ông Thượng lý giải, trong lần đầu tổ chức khám quy mô lớn, những người có vấn đề sức khỏe thường sẽ chủ động đi khám trước. Bên cạnh đó, nhiều người lao động, đặc biệt là người lớn tuổi, ít có điều kiện khám sức khỏe định kỳ nên khi có cơ hội miễn phí, họ tham gia đông đảo.
“Đây là lần khám đầu tiên với nhiều người, nên tỷ lệ phát hiện bệnh cao là phù hợp thực tế. Điều quan trọng là thực tế đó cho thấy nhu cầu khám sức khỏe, tầm soát bệnh trong cộng đồng là rất lớn, đồng thời khẳng định vai trò của việc phát hiện sớm đối với công tác bảo vệ sức khỏe người dân và quản lý y tế đô thị” - ông Thượng nhấn mạnh.
Thực tế này cũng góp phần lý giải vì sao trong xã hội đang xuất hiện cảm giác “người chưa già mà đã bệnh”. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, vấn đề không hẳn là bệnh tật gia tăng đột biến mà là trước đây nhiều bệnh lý chưa được phát hiện. Khi triển khai tầm soát diện rộng, phần chìm của tảng băng mới được lộ diện.
Giám đốc Sở Y tế cho biết, TP.HCM đặt mục tiêu tổ chức khám sức khỏe cho toàn bộ khoảng 15 triệu dân. Để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố đã chuẩn bị nhiều phương án đồng bộ.
Trước hết, hệ thống y tế cơ sở sẽ đóng vai trò nòng cốt. Các trạm y tế phường, xã không chỉ tổ chức khám tại chỗ mà còn triển khai các đội chăm sóc sức khỏe đến tận nhà, đặc biệt với người cao tuổi, người yếu thế. Đây được xem là giải pháp then chốt để không bỏ sót đối tượng và giảm tải cho tuyến trên.
Song song đó, ngành y tế duy trì các đợt ra quân quy mô lớn với sự tham gia của toàn bộ hệ thống y tế công lập và ngoài công lập. Trong đợt ra quân khám sức khỏe, khám sàng lọc cho người dân TPHCM năm 2026, đã có hơn 100 bệnh viện tham gia khám tại 168 phường, xã. Mô hình này giúp người dân, nhất là nhóm yếu thế, có cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại địa phương.
Ông Nguyễn Phước Lộc, Phó Bí thư Thành ủy TPHCM tặng quà cho người dân đi khám sức khỏe
Ngoài ra, tất cả các cơ sở khám chữa bệnh đủ điều kiện cũng được yêu cầu tăng cường hoạt động tư vấn, khám sức khỏe trong cả ngắn hạn lẫn dài hạn. Thành phố đồng thời đang xây dựng các chính sách trình HĐND nhằm đảm bảo nguồn lực tài chính, hướng tới việc khám sức khỏe miễn phí cho người dân một cách bền vững.
Xây dựng quy trình kết nối sau tầm soát
Một vấn đề lớn được đặt ra là khoảng cách giữa phát hiện bệnh và điều trị. Thực tế cho thấy, không ít trường hợp sau khi phát hiện bệnh lại không tiếp tục theo dõi hoặc điều trị do rào cản chi phí, tâm lý hoặc thiếu thông tin.
Về điều này, ông Tăng Chí Thượng cho biết ngành y tế đã xây dựng quy trình kết nối sau tầm soát. Người dân khi phát hiện bệnh sẽ được hướng dẫn cụ thể đến các cơ sở phù hợp để khám và điều trị. Đặc biệt, với hệ thống bảo hiểm y tế hiện nay, phần lớn chi phí điều trị đã được chi trả, giúp giảm đáng kể gánh nặng tài chính.
“Phát hiện sớm thì điều trị sẽ hiệu quả hơn, chi phí thấp hơn. Về lâu dài, điều này không chỉ giúp nâng cao sức khỏe người dân mà còn giảm áp lực cho hệ thống y tế” – ông Thượng nói.
Để đáp ứng khả năng gia tăng bệnh nhân sau tầm soát, ngành y tế cũng yêu cầu các bệnh viện tăng cường năng lực tiếp nhận, trong đó có việc mở thêm các phòng tư vấn, khám sức khỏe và tầm soát. Tuy nhiên, lãnh đạo Sở Y tế nhận định đây chỉ là áp lực trong giai đoạn đầu. “Về lâu dài, khi bệnh được phát hiện sớm và quản lý từ cộng đồng, số ca bệnh nặng sẽ giảm, áp lực lên bệnh viện cũng sẽ giảm theo” - ông Thượng phân tích.
Chiến dịch khám sức khỏe, khám sàng lọc cho người dân TPHCM năm 2026 không chỉ là một chiến dịch y tế, mà còn là bước đi quan trọng trong chiến lược chuyển từ “chữa bệnh” sang “chăm sóc sức khỏe chủ động”. Khi người dân được phát hiện bệnh sớm, được quản lý liên tục và điều trị kịp thời, hệ thống y tế sẽ vận hành hiệu quả hơn, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng sống cho toàn cộng đồng.
