Tương ớt là thứ gia vị quen thuộc trong gian bếp của nhiều gia đình. Một chén bún, đĩa phở hay tô mì mà thiếu tương ớt thì thấy nhạt hẳn. Chính vì dùng thường xuyên, nhiều người có tâm lý mua cho tiện, thấy rẻ là lấy, thấy người bán múc từ can lớn ra chai nhỏ cũng không mấy bận tâm. Nhưng thực tế, tương ớt lại là một trong những loại gia vị dễ bị làm giả, làm bẩn và mất an toàn nhất nếu không chọn kỹ.
Không ít ca rối loạn tiêu hóa, đau dạ dày, thậm chí viêm ruột có nguyên nhân bắt đầu từ những loại tương ớt trôi nổi, không rõ nguồn gốc. Dưới đây là 3 kiểu tương ớt gặp ngoài chợ mà tốt nhất nên quay đầu ngay, dù giá có rẻ hay người bán có nói ngon đến đâu.
1. Tương ớt đựng trong can lớn, múc ra chai không nhãn mác
Đây là loại phổ biến nhất ở chợ truyền thống và cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất. Tương ớt thường được đựng trong can nhựa lớn, để lộ thiên, khi có khách thì người bán dùng ca hoặc phễu múc sang chai nhỏ cho tiện mang về. Can tương có thể đặt sát nền chợ, cạnh rau sống, cá thịt, ruồi muỗi bu đầy nhưng rất hiếm khi được che chắn đúng cách. Điều đáng lo là người mua hoàn toàn không biết tương này được sản xuất ở đâu, nguyên liệu là gì, có đảm bảo vệ sinh hay không. Nhiều loại được pha chế thủ công, dùng ớt kém chất lượng, trộn thêm phẩm màu và chất bảo quản để giữ màu đỏ đẹp và không bị hỏng nhanh. Nguy cơ lớn nhất là nhiễm vi sinh vật gây hại do môi trường bảo quản không đảm bảo. Khi ăn vào, nhẹ thì đau bụng, tiêu chảy, nặng hơn có thể gây viêm đường ruột, đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ và người lớn tuổi.
2. Tương ớt có màu đỏ rực bất thường, sánh đặc như keo
Tương ớt làm từ ớt thật thường có màu đỏ sậm hoặc đỏ cam tự nhiên, nhìn không quá bắt mắt và có thể hơi tách nước nhẹ theo thời gian. Nếu bạn thấy tương có màu đỏ tươi chói, gần như phát sáng, kết cấu đặc quánh, dốc chai không chảy hoặc chảy rất chậm thì nên cảnh giác. Rất nhiều loại tương dạng này sử dụng phẩm màu công nghiệp để tạo màu đẹp và chất tạo sánh để đánh lừa cảm giác đặc ngon. Khi nếm thử, vị thường cay gắt ngay đầu lưỡi, không có hậu vị ớt tự nhiên và dễ gây nóng rát cổ họng. Việc tiêu thụ lâu dài các loại tương ớt dùng phẩm màu và phụ gia không kiểm soát có thể gây hại cho gan, dạ dày và hệ tiêu hóa. Đây là dạng nguy hiểm vì nhìn thì hấp dẫn nhưng tác động xấu lại tích tụ âm thầm.
3. Tương ớt tự xưng nhà làm nhưng không có thông tin rõ ràng
Nhiều người có tâm lý tin đồ nhà làm vì nghĩ ít hóa chất, an toàn hơn. Tuy nhiên, không phải sản phẩm nào gắn mác nhà làm cũng thực sự sạch. Nếu tương ớt chỉ được đựng trong chai trơn, không có ngày làm, không hạn sử dụng, không thông tin người sản xuất thì rủi ro vẫn rất cao. Quá trình lên men, xay ớt và bảo quản nếu không đúng cách rất dễ sinh vi khuẩn, nấm mốc mà mắt thường không nhìn thấy. Một số mẻ tương bị hỏng nhẹ có thể không mốc rõ ràng nhưng đã biến chất, khi ăn vào dễ gây đau bụng hoặc buồn nôn.
Nếu mua tương ớt thủ công, chỉ nên chọn nơi quen biết, quy trình rõ ràng, có thời gian sử dụng ngắn và được bảo quản lạnh đúng cách.
Lời khuyên khi mua tương ớt an toàn
Nên ưu tiên tương ớt có bao bì kín, nhãn mác đầy đủ, ghi rõ thành phần, nơi sản xuất và hạn sử dụng. Màu sắc nên ở mức tự nhiên, không quá chói, kết cấu không quá đặc bất thường. Khi mở nắp, mùi phải thơm nhẹ mùi ớt, không hắc, không cay nồng hóa chất.
Tương ớt là gia vị nhỏ nhưng đi vào cơ thể hằng ngày. Chỉ cần chọn sai, bệnh có thể vào từ miệng lúc nào không hay. Cẩn thận một chút khi mua, cũng là cách tự bảo vệ sức khỏe cho cả nhà.
Nếu bạn muốn, mình có thể làm thêm một bài phân biệt tương ớt sạch và bẩn chỉ cần nhìn màu, ngửi mùi và nếm một lần là biết ngay.
