Sáng 26/1, Bộ Y tế nước ta đã phát đi khuyến cáo về vi rút Nipah trước diễn biến tại Ấn Độ, nơi ghi nhận 5 ca tử vong nghi ngờ mắc bệnh do vi rút này (trong đó có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định) tại một bệnh viện ở bang Tây Bengal.
Bộ Y tế khẳng định, đến ngày 26/1/2026, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do vi rút Nipah.
Tỷ lệ tử vong cao, chưa có thuốc điều trị
PGS Nguyễn Huy Nga, nguyên Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế) nay là Cục Phòng bệnh, khẳng định vi rút Nipah không phải vi rút mới. Vi rút này được phát hiện lần đầu vào năm 1999 tại Malaysia. Đến năm 2001, bệnh do vi rút Nipah được ghi nhận trên người tại Bangladesh và sau đó tại Ấn Độ.
Vi rút Nipah nguy hiểm vì đến nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và vắc xin để phòng ngừa. Đặc biệt, theo các thống kê, tỷ lệ tử vong ở người nhiễm vi rút này rất cao, có thể lên tới 75%, PGS Huy Nga thông tin.
Thời gian ủ bệnh trong khoảng 4–14 ngày. Người nhiễm vi rút có thể xuất hiện các triệu chứng như: đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, sau đó có thể chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh cho thấy viêm não cấp tính.
Nhiều sân bay Thái Lan áp dụng biện pháp an toàn từ thời Covid-19 để đối phó với virus Nipah. Ảnh: Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Thái Lan.
Mức độ lây lan
PGS Huy Nga cho biết vi rút Nipah có tỷ lệ tử vong cao, tuy nhiên mức độ lây lan không nhanh như COVID-19 do vi rút này không lây qua không khí.
Đường lây truyền đã được ghi nhận từ động vật sang người khi tiếp xúc với động vật nhiễm bệnh (dơi, lợn); sử dụng thực phẩm bị nhiễm mầm bệnh. Bệnh cũng có thể lây truyền từ người sang người qua dịch tiết khi tiếp xúc gần.
Theo PGS Huy Nga, dù đã ghi nhận ca tử vong tại Ấn Độ, người dân không cần quá hoang mang vì tại Việt Nam chưa ghi nhận ca nhiễm. Vi rút Nipah thường xuất hiện ở những vùng địa lý có quần thể dơi và động vật hoang dã mang mầm bệnh. Do đó, cách phòng ngừa đơn giản nhất là không ăn động vật hoang dã, trái cây mọc hoang, hạn chế đi du lịch tới nơi đang lưu hành dịch. Ngoài ra, cần tăng cường vệ sinh cá nhân, rửa tay với xà phòng, ăn chín, uống sôi.
Triệu chứng ban đầu khi nhiễm vi rút thường rất khó xác định. Khi có các biểu hiện bất thường, đặc biệt nếu có yếu tố nguy cơ, người dân cần đi khám sớm.
