Khác với muỗng canh hay thìa ăn thông thường, muỗng xới cơm gần như luôn được thiết kế với bề mặt sần, gồm hàng chục hạt nổi hoặc các đường gân nhỏ. Chi tiết này xuất hiện trên cả muôi nhựa, muôi silicon lẫn nhiều loại muôi cao cấp, bởi đây là một giải pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt trong quá trình sử dụng.
1. Giảm diện tích tiếp xúc, hạn chế cơm dính vào muôi
Đây là lý do quan trọng nhất.
Khi cơm còn nóng, tinh bột trên bề mặt hạt gạo trở nên mềm và có tính kết dính cao. Nếu sử dụng một chiếc muôi hoàn toàn phẳng, phần cơm tiếp xúc trực tiếp với muôi sẽ rất lớn, khiến cơm dễ bám thành từng mảng. Trong khi đó, các hạt nổi chỉ tạo ra nhiều điểm tiếp xúc nhỏ thay vì một mặt phẳng liên tục. Nhờ vậy, diện tích tiếp xúc giữa cơm và muôi giảm xuống đáng kể, giúp cơm dễ tách ra hơn sau mỗi lần xới.
2. Giúp hạt cơm giữ được độ tơi
Khi xới cơm, mục tiêu không chỉ là lấy cơm ra khỏi nồi mà còn giữ cho hạt cơm không bị nén chặt hoặc vỡ nát. Những hạt nổi trên muôi tạo ra các khoảng trống nhỏ, giúp muôi luồn vào giữa các hạt cơm thay vì ép chúng thành một khối. Nhờ đó, cơm sau khi xới vẫn giữ được độ tơi và ít bị dính cục. Đây cũng là lý do nhiều nhà hàng và bếp ăn chuyên nghiệp ưu tiên sử dụng loại muôi có bề mặt sần.
3. Cầm cơm chắc hơn nhưng vẫn dễ nhả cơm
Các hạt nổi còn tạo thêm ma sát vừa đủ để giữ phần cơm trên muôi trong lúc di chuyển từ nồi sang bát. Nếu bề mặt quá nhẵn, cơm có thể trượt xuống trước khi kịp múc vào bát. Ngược lại, nếu quá nhiều ma sát, cơm sẽ bám chặt và khó lấy ra. Thiết kế hạt nổi giúp cân bằng hai yếu tố này, vừa giữ cơm ổn định vừa giúp cơm rời khỏi muôi dễ dàng khi gạt nhẹ.
Vì sao nhiều người vẫn thấy cơm dính vào muôi?
Dù có thiết kế chống dính, muôi cơm vẫn có thể bị dính nếu sử dụng không đúng cách. Khi cơm vừa chín và còn rất nóng, lượng hơi nước cùng tinh bột trên bề mặt hạt gạo ở mức cao nhất. Nếu dùng muôi khô hoàn toàn để xới ngay, cơm vẫn có thể bám vào các khe nhỏ. Vì vậy, nhiều người có kinh nghiệm thường nhúng muôi qua nước sạch hoặc làm ướt nhẹ trước khi xới. Một lớp nước mỏng sẽ hoạt động như lớp ngăn cách, giúp giảm khả năng bám dính và việc xới cơm trở nên nhẹ nhàng hơn.