Vì sao y tế Việt Nam chi phí thấp hơn nhiều nước dù chất lượng tiệm cận thế giới?

Chất lượng khám chữa bệnh tại Việt Nam ngày càng tiệm cận chuẩn quốc tế, trong khi chi phí ở nhiều dịch vụ vẫn thấp hơn nhiều nước, trong đó có Mỹ.

Nhiều dịch vụ y tế Việt Nam có chi phí thấp

Chi phí khám chữa bệnh tại Việt Nam từ lâu được đánh giá thấp hơn đáng kể so với nhiều quốc gia phát triển, trong đó có Mỹ. Sự chênh lệch này thể hiện rõ ở nhiều dịch vụ y tế phổ biến.

Chẳng hạn, với kỹ thuật cấy ghép răng implant - một dịch vụ nha khoa phổ biến - chi phí tại Mỹ có thể lên tới khoảng 5.000 USD cho một chiếc răng. Trong khi đó, tại Việt Nam, mức giá phổ biến khoảng hơn 1.000 USD, thấp hơn khoảng 4 - 5 lần.

Không chỉ trong lĩnh vực nha khoa, nhiều dịch vụ y tế khác cũng có mức chênh lệch lớn. Tại Mỹ, chi phí sinh con nếu không có bảo hiểm y tế có thể lên tới hàng chục nghìn USD. Các dịch vụ cận lâm sàng như chụp cộng hưởng từ (MRI), điều trị cấp cứu hoặc phẫu thuật cũng có thể tiêu tốn từ vài nghìn đến hàng chục nghìn USD.

Chi phí y tế Việt Nam thấp hơn nhiều quốc gia trên thế giới. (Ảnh: BV Bạch Mai)

Trong khi đó, tại Việt Nam, chi phí cho những dịch vụ tương tự thường thấp hơn nhiều lần. Điều này khiến không ít người bất ngờ khi so sánh viện phí giữa hai hệ thống y tế.

Theo PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, nguyên Trưởng khoa Nhi Bệnh viện Bạch Mai, Phó Chủ tịch Hội Hô hấp Nhi Việt Nam, Ban cố vấn khoa học của Hội bệnh phổi Nhi thế giới, sự khác biệt về chi phí phản ánh nhiều yếu tố cấu thành của hệ thống y tế như chi phí nhân lực, cách tổ chức bệnh viện, cơ chế tài chính và chính sách bảo hiểm.

Bên cạnh đó, mức thu nhập và khả năng chi trả của người dân cũng ảnh hưởng đến cách các quốc gia thiết kế và điều tiết giá dịch vụ y tế.

4 yếu tố tạo nên lợi thế chi phí y tế Việt Nam

Theo các chuyên gia, một trong những yếu tố quan trọng giúp chi phí khám chữa bệnh tại Việt Nam thấp hơn là chi phí nhân lực y tế.

Bác sĩ Mai Văn Lực (Khoa Phẫu thuật Thận - Tiết niệu và Nam học, Bệnh viện E) cho biết tại Mỹ thu nhập của bác sĩ và nhân viên y tế thuộc nhóm cao nhất thế giới. Ngoài tiền lương, các cơ sở y tế còn phải chi trả nhiều khoản chi phí khác như bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp, chi phí pháp lý và hệ thống quản lý phức tạp.

Trong khi đó, chi phí nhân lực trong ngành y tế tại Việt Nam thấp hơn đáng kể, giúp giảm một phần quan trọng trong cấu thành giá dịch vụ khám chữa bệnh.

Bên cạnh đó, cấu trúc hệ thống bệnh viện cũng tạo nên sự khác biệt.

Tại Mỹ, hệ thống bệnh viện phần lớn vận hành theo cơ chế thị trường với tỷ lệ lớn là bệnh viện tư nhân. Các cơ sở y tế phải tự cân đối chi phí đầu tư, vận hành, nhân lực và lợi nhuận. Điều này khiến giá dịch vụ y tế thường được tính đầy đủ các chi phí đầu tư và vận hành.

Trong khi đó, tại Việt Nam, hệ thống bệnh viện công vẫn chiếm tỷ trọng lớn. Nhiều bệnh viện tuyến trung ương và tuyến tỉnh được Nhà nước đầu tư cơ sở hạ tầng, trang thiết bị và hỗ trợ một phần kinh phí hoạt động.

“Nhờ sự hỗ trợ của Nhà nước cùng các chính sách an sinh, chi phí khám chữa bệnh tại nhiều bệnh viện công được giữ ở mức phù hợp với khả năng chi trả của người dân”, bác sĩ Mai Văn Lực cho biết.

Một yếu tố quan trọng khác là cơ chế quản lý giá dịch vụ y tế. Tại Việt Nam, giá nhiều dịch vụ khám chữa bệnh được Nhà nước ban hành hoặc điều tiết, nhằm bảo đảm khả năng tiếp cận dịch vụ của người dân. Trong khi đó, tại Mỹ, giá dịch vụ y tế phần lớn được hình thành theo cơ chế thị trường.

Nhiều yếu tố tạo nên lợi thế chi phí y tế Việt Nam (Ảnh: BSCC)

Ngoài ra, hệ thống bảo hiểm y tế mang tính xã hội cũng góp phần giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh.

Tại Mỹ, nhiều người dân tham gia các gói bảo hiểm y tế tư nhân với mức phí cao, nhưng vẫn phải chi trả một phần đáng kể chi phí điều trị thông qua các khoản đồng chi trả hoặc khấu trừ bảo hiểm.

Trong khi đó, tại Việt Nam, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế vượt 90% dân số. Người dân tham gia bảo hiểm với mức đóng tương đối thấp nhưng vẫn được quỹ bảo hiểm chi trả phần lớn chi phí khám chữa bệnh, đặc biệt trong các trường hợp điều trị nội trú hoặc thực hiện các kỹ thuật chuyên sâu.

Theo bác sĩ Mai Văn Lực, sự kết hợp giữa mạng lưới bệnh viện công rộng khắp, chính sách bảo hiểm y tế mang tính chia sẻ xã hội và chi phí vận hành thấp hơn giúp người dân Việt Nam tiếp cận nhiều kỹ thuật y khoa hiện đại với chi phí thấp hơn đáng kể so với nhiều quốc gia phát triển.

Theo các chuyên gia, việc duy trì được chi phí khám chữa bệnh ở mức hợp lý trong khi nhiều kỹ thuật y khoa ngày càng tiệm cận các nước phát triển đang trở thành một lợi thế của hệ thống y tế Việt Nam, khẳng định chất lượng y tế Việt Nam trên bản đồ y tế thế giới.

Trong những năm gần đây, nhiều kỹ thuật chuyên sâu như ghép tạng, can thiệp tim mạch, phẫu thuật nội soi hay điều trị ung thư được thực hiện thường quy tại nhiều bệnh viện lớn với chi phí thấp hơn đáng kể so với nhiều quốc gia phát triển.

Không chỉ giúp giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh trong nước, mức chi phí hợp lý cùng với chất lượng chuyên môn ngày càng nâng cao cũng đang mở ra cơ hội để Việt Nam thu hút người bệnh quốc tế đến điều trị.

Theo bác sĩ Mai Văn Lực, nếu tiếp tục đầu tư cho nhân lực, công nghệ và quản trị bệnh viện, hệ thống y tế Việt Nam hoàn toàn có thể phát huy lợi thế chi phí để từng bước trở thành một điểm đến điều trị của khu vực.