Sốt, nổi ban, bong tróc da sau khi dùng thuốc
Các bác sĩ Khoa Dị ứng (Trung tâm Da liễu, Dị ứng, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108) vừa tiếp nhận và điều trị đồng thời 3 trường hợp mắc hội chứng Lyell, còn gọi là hoại tử thượng bì nhiễm độc (Toxic Epidermal Necrolysis - TEN).
Theo thông tin ban đầu, các trường hợp có tiền sử sử dụng thuốc khác nhau. Trong đó, một bệnh nhân được nghi ngờ có phản ứng liên quan đến carbamazepin, thuốc chống động kinh; một trường hợp liên quan đến allopurinol, thuốc điều trị bệnh gút; trường hợp còn lại có tiền sử sử dụng thuốc đông y và nhiều loại thuốc bổ.
Tổn thương da ở người bệnh mắc hội chứng Lyell trong giai đoạn tiến triển.Hội chứng Lyell là một trong những phản ứng da do thuốc nghiêm trọng nhất. Bệnh có thể gây hoại tử, bong tách lớp thượng bì trên diện rộng, tổn thương niêm mạc và nhiều biến chứng nguy hiểm.
Theo các chuyên gia, bệnh thường xuất hiện trong khoảng 1-4 tuần kể từ khi bắt đầu sử dụng thuốc. Những biểu hiện ban đầu như sốt, đau họng, mệt mỏi có thể khiến người bệnh nhầm với tình trạng nhiễm virus thông thường.
Tuy nhiên, sau đó, da có thể xuất hiện các ban đỏ lan nhanh, nổi bọng nước, bong tróc. Những vùng da tổn thương thường đỏ ướt, rỉ dịch và gây đau rát dữ dội, với hình ảnh tương tự bỏng độ hai trên diện rộng.
Đặc trưng của hội chứng Lyell là tình trạng hoại tử thượng bì với diện tích da bong tách trên 30% diện tích bề mặt cơ thể.
Đáng chú ý, tổn thương không chỉ xuất hiện trên da mà còn có thể ảnh hưởng đến các niêm mạc. Hơn 90% trường hợp mắc hội chứng Lyell có tổn thương niêm mạc, bao gồm viêm loét miệng, họng, viêm kết mạc, loét vùng sinh dục và hậu môn.
Trong một số trường hợp, tổn thương niêm mạc xuất hiện trước các biểu hiện trên da vài ngày. Vì vậy, tình trạng đau rát, loét miệng, khó ăn uống, đỏ mắt hoặc đau mắt sau khi sử dụng thuốc là những dấu hiệu cần được chú ý.
Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, người bệnh có thể đối mặt với nhiều biến chứng nghiêm trọng, thậm chí tử vong.
Cần điều trị kịp thời, phòng ngừa biến chứng
Theo các chuyên gia y tế, hội chứng Lyell có tỷ lệ tử vong khoảng 25-35%. Việc nhận biết sớm, ngừng thuốc nghi ngờ gây phản ứng và điều trị tích cực tại cơ sở chuyên khoa có ý nghĩa quan trọng đối với tiên lượng người bệnh.
Quá trình điều trị không chỉ tập trung kiểm soát phản ứng miễn dịch mà còn đòi hỏi chăm sóc toàn diện các tổn thương da và niêm mạc.
Tùy tình trạng cụ thể, người bệnh có thể được điều trị bằng corticoid, thuốc ức chế miễn dịch hoặc immunoglobulin. Đồng thời, các biện pháp chăm sóc tương tự điều trị bỏng được áp dụng, bao gồm bù dịch, bảo đảm dinh dưỡng, giảm đau, chăm sóc vết thương và phòng ngừa nhiễm trùng.
Tình trạng da đang phục hồi sau điều trị của bệnh nhân.Đối với những trường hợp tổn thương niêm mạc, đặc biệt tại mắt và cơ quan sinh dục, việc phối hợp nhiều chuyên khoa rất cần thiết nhằm hạn chế nguy cơ để lại di chứng lâu dài như sẹo loét, co kéo giác mạc, dính âm đạo hoặc niệu đạo.
Tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, sau 3 tuần điều trị tích cực, cả 3 bệnh nhân đã hồi phục tốt. Các vùng da từng bong tróc, rỉ dịch dần khô lại và tái tạo lớp da mới.
Tuy nhiên, theo các bác sĩ, làn da sau tổn thương vẫn còn nhạy cảm, có thể xuất hiện tình trạng tăng sắc tố tạm thời.
Sau khi xuất viện, người bệnh cần chăm sóc da theo hướng dẫn, sử dụng sản phẩm dưỡng ẩm phù hợp, hạn chế tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời và tái khám đúng lịch.
Phòng ngừa dị ứng thuốc như thế nào?
BSCKI Vũ Thị Mai Huyền - Khoa Dị ứng (Trung tâm Da liễu, Dị ứng, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108), khuyến cáo người dân cần đặc biệt lưu ý nếu xuất hiện tình trạng sốt, đau họng, mệt mỏi sau khi sử dụng thuốc mới trong khoảng thời gian từ vài ngày đến vài tuần.
Nếu các triệu chứng này đi kèm ban đỏ lan rộng, nổi bọng nước, bong tróc da hoặc đau rát bất thường, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám và xử trí kịp thời.
Các biểu hiện như loét miệng, đỏ mắt, đau mắt hoặc tổn thương vùng sinh dục cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo phản ứng da nghiêm trọng do thuốc.
Để hạn chế nguy cơ, bác sĩ khuyến cáo người dân chỉ sử dụng thuốc theo chỉ định và hướng dẫn của bác sĩ; không tự ý mua thuốc, sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc hoặc dùng thuốc theo kinh nghiệm truyền miệng.
Khi nghi ngờ phản ứng da nghiêm trọng do thuốc, người bệnh cần ngừng thuốc nghi ngờ và nhanh chóng đến cơ sở y tế. Không nên tự điều trị tại nhà hoặc chờ các triệu chứng tự thuyên giảm.
Đối với người từng có tiền sử dị ứng thuốc nặng, cần lưu giữ thông tin về loại thuốc đã gây phản ứng, mang theo thẻ cảnh báo dị ứng thuốc và chủ động thông báo với nhân viên y tế trước khi được kê đơn hoặc sử dụng thuốc.
Đặc biệt, người bệnh tuyệt đối không tự ý sử dụng lại loại thuốc nghi ngờ gây dị ứng để kiểm tra phản ứng, bởi việc tái phơi nhiễm có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, đe dọa tính mạng.
