Sau một ngày nắng nóng, nhiều căn phòng dù đã về đêm vẫn hầm hập hơi nóng, đặc biệt là phòng hướng Tây, nhà ít mặt thoáng hoặc không gian bị nắng chiếu suốt nhiều giờ. Lúc này, nhiều người thường bật quạt ở mức mạnh nhất, hướng thẳng về phía giường ngủ để nhanh chóng cảm thấy dễ chịu.
Tuy nhiên, quạt điện không làm lạnh không khí như điều hòa. Luồng gió thổi trực tiếp chủ yếu giúp cơ thể cảm thấy mát hơn, trong khi lượng khí nóng tích tụ trong phòng vẫn có thể chưa được giải phóng.
Theo bài viết đăng trên website Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), khi đêm xuống và không khí bên ngoài bắt đầu mát hơn, người dùng có thể thay đổi hướng đặt quạt: quay mặt quạt ra phía cửa sổ hoặc cửa ra vào để hỗ trợ đẩy khí nóng trong phòng ra ngoài.
Quay quạt ra ngoài khi trời đã dịu nhiệt
Bài viết trên EVN cho biết, ban ngày nhiệt độ ngoài trời thường cao, nhưng khi đêm xuống, không khí bên ngoài có thể hạ nhiệt nhanh hơn trong nhà. Trong khi đó, tường, mái và đồ đạc vẫn giữ lại một phần nhiệt lượng đã hấp thụ suốt cả ngày, khiến căn phòng tiếp tục oi bức.
Khi bên ngoài đã mát hơn, người dùng có thể đặt quạt gần cửa sổ hoặc cửa ra vào, xoay mặt trước của quạt hướng ra ngoài trời. Lúc này, quạt không thổi trực tiếp vào người mà hỗ trợ đẩy luồng khí nóng trong phòng thoát ra ngoài, tạo điều kiện để không khí mát hơn đi vào qua cửa hoặc lối mở khác.
Hướng dẫn này cũng phù hợp với thông tin từ chuyên trang Energy Saver thuộc Bộ Năng lượng Mỹ (DOE). Cơ quan này cho biết quạt đặt tại cửa sổ có thể giúp đẩy khí nóng trong nhà ra ngoài, trong khi không khí mát hơn được đưa vào qua những cửa sổ khác đang mở.
DOE nhấn mạnh, phương pháp này phát huy hiệu quả tốt nhất khi nhiệt độ ngoài trời thấp hơn nhiệt độ trong phòng. Vì vậy, quay quạt ra ngoài không phải cách áp dụng tùy tiện vào bất kỳ thời điểm nào, mà phù hợp hơn vào ban đêm hoặc sáng sớm khi thời tiết đã dịu.
5 sai lầm kinh điển khi dùng điều hòa khiến đơn tiền điện nhà tôi cao gấp đôi nhà hàng xóm
Làm thế nào để phòng bớt nóng trước khi ngủ?
EVN hướng dẫn, người dùng có thể thực hiện cách đặt quạt quay ra ngoài khoảng 30 phút trước khi ngủ, vào lúc không khí bên ngoài đã dễ chịu hơn trong phòng. Trước khi bật quạt, gia đình nên kiểm tra cảm giác nhiệt độ ngoài cửa sổ, ban công hoặc hành lang. Nếu bên ngoài vẫn oi nóng không kém trong nhà, việc mở cửa và dùng quạt thông gió có thể không đem lại hiệu quả rõ rệt.
Căn phòng cũng cần có ít nhất hai đường lưu thông không khí. Chẳng hạn, với phòng ngủ có cửa sổ và cửa ra vào, có thể đặt quạt quay ra ngoài ở cửa sổ, đồng thời mở cửa phòng để không khí mát hơn đi vào thay thế phần khí nóng đang được đẩy ra.
Theo DOE, người dùng nên mở cửa lấy gió ở vị trí xa chiếc quạt đang xả khí, ưu tiên phía đón gió hoặc nơi ngoài trời râm mát hơn. Việc này giúp luồng khí đi xuyên qua căn phòng, thay vì chỉ luẩn quẩn quanh vị trí đặt quạt.
Với gia đình có hai quạt, EVN gợi ý có thể bố trí theo cơ chế “kéo - đẩy”: một chiếc đặt gần cửa sổ hoặc cửa chính, quay mặt ra ngoài để đẩy khí nóng; chiếc còn lại đặt ở phía đối diện, hướng vào trong để hỗ trợ đưa và phân phối luồng không khí mát hơn trong phòng.
Tài liệu về làm mát thụ động của YourHome, chương trình hướng dẫn nhà ở được Chính phủ Australia ủy quyền, cũng cho biết việc tận dụng không khí mát ban đêm để đưa nhiệt tích tụ ra khỏi nhà là giải pháp hỗ trợ làm mát không gian sống khi điều kiện phù hợp.
Không phải lúc nào cách này cũng hiệu quả
Điều kiện quan trọng nhất là bên ngoài phải mát hơn trong phòng. Nếu đêm xuống nhưng thời tiết vẫn nóng, độ ẩm cao hoặc không khí gần như không có sự chênh lệch nhiệt độ, việc quay quạt ra ngoài sẽ khó giúp phòng dễ chịu hơn.
DOE cũng lưu ý, phương pháp lấy không khí ngoài trời vào nhà không có chức năng lọc bụi hoặc giảm ẩm như điều hòa. Vì vậy, trong những thời điểm bên ngoài có nhiều khói bụi, mùi khó chịu hoặc không khí quá ẩm, gia đình nên cân nhắc trước khi mở cửa thông gió.
Nếu đang bật điều hòa, người dùng không nên đồng thời mở cửa và dùng quạt để hút khí ngoài trời vào phòng, bởi hơi lạnh có thể thất thoát, làm giảm hiệu quả làm mát. Khi sử dụng điều hòa, quạt nên được đặt trong phòng kín để hỗ trợ phân phối khí mát đều hơn.
Ngoài ra, khi đặt quạt gần cửa sổ hoặc cửa ra vào, cần bảo đảm thiết bị đứng vững, tránh nơi có nguy cơ bị nước mưa tạt vào, dây điện không vướng lối đi và không đặt quạt trong tầm với của trẻ nhỏ.
